Okumak Anlamaktir

15 Ekim 2014 Çarşamba

Ne Dinlediğini iyi Bilmek

Uzun zamandır görmediğim arkadaşım Cango'ya, yaz tatilimin son günü Gümülcine'deyken rastladım. Kısıtlı zamanımıza rağmen oturup iki kelam etme fırsatı bulduk. Biraz eskilerden, biraz da yenilerden/şimdilerde olup bitenlerden bahsettik. Laf lafı açıyordu ve buralarda sıkça maruz kaldığım -gerçeği söylemek gerekirse pek te hoşlanmadığım- o 'var mı herhangi yeni bir çalışma?' sualini yöneltti. Ardından, üzerine belki de cilt cilt kitap yazılması gereken, Ηip-Ηop'ın altın çağını yaşadığı 90'ların sonuna doğru 'karanlıklardakilerin' sisteme karşı olan bu kültürün nasıl ırzına geçtiğini/pasifleştirdiğini ve yozlaştırdığından bahsetti. Bu uğurda Tupac ve B.I.G'nin öldürüldüğüne ve sonrasında gelen yeni yetmelere değindi. Aslında bu; kültür ve karakter barındıran tüm müzik türleri için geçerliydi. 

2005/2006 Atina Evaggelismos metro girişi.
Soldan sağa: Leze, Cadikos, Zuzu

İşte o konuşma esnasında tüm müzik hayatım bir film şeridi gibi gözlerimin önünden geçti/gitti. (+)

Cango; Batı Trakya'daki ilk azınlık/Türk alternatif rock gurubunun (veya başka bir deyişle; Metal gurubunun) bateristiydi. Müzik kültürü oldukça zengin ve ne dinlediğini çok iyi bilen biri. Böyle söylüyorum çünki insanın ne dinlediğini bilmesi gerçekten çok önemli.
Örneğin insanların blues'u jazz'la karıştırmalı her zaman canımı sıkmıştır. Yada James Brown'ın ismi sıkça Soul müzikle anıldığı için, insanların James Brown'a ait bir 'hard/pure' Funk parçası dinlediklerinde, onu soul zannetmeleri gibi.
Bir insan sırf kulağa hoş geliyor diye dinlediği müziğin ne olduğunu bilmemesi, yada en azından merak edip öğrenmeye dahi yeltenmemesi, aslında o kişinin ne denli sağır olduğunun bir göstergesidir.
Müziğin; insanın karakterini/ruhunu dışa yansıttığını düşünürüm ki öyledir. Besinine/sağlığına/giydiği elbisesine kadar, insanın yaptığı/söylediği herşey karakterinin bir paçasıdır. Müzik te öyle. Müzik; bir mp3 çalardan, bir 'Serdar Ortaç/Demek Akalın' kalitesizliğinden çok daha ötesinde birşeydir. Bu kalitesizliğin/farkındalıksızlığın içinde boğulup kaybolan bir toplumun içinde ki bir bireyin, John Lee Hooker: Annie Mea dinleyip yüzüme aval aval bakması beni üzüyor.


Neden Hip Hop?

Ben tercihimi yıllar önce rap'ten yana kullanmıştım. Bir arkadaşımın vasıtasıyla şans eseri elime geçen bir kaset; hayatımın geri kalanına yön verecekti. O tarz müziği arada 'afro-amerkalıların' da oynadığı/boy gösterdiği Amerikan polisiye/sokak/ghetto veya sosyoloji içerikli filmlerde rastlıyordum ama, tam olarak ne olduğunu bilemiyordum. Klasik tabirle 'konuşan zenci adam' müziği zannediyordum. İşin aslı ve heyecanlı tarafı tabiki de böyle olmadığının farkına varmaktı.

Küçük bir not düşelim: Hip-Hop birbirinden oldukça farklı bir çok öğenin bir araya toplayıp harmanladığı bir ana akım/kültürdür. Bunu bir ağaç gibi düşününüz ki dallarını da müzik, dans ve sanat olarak resmedebilelim, yani -sırasıyla- DJ, rap, break dance ve graffiti.

Size söyleyeyim; eğer rap'i müzik olarak tanımlayacak olursak, kanaatimce kolay müziktir ve pek bir zorluğu da yoktur.  Zorluğu şiirsel/lyrical olması ve gerçekten anlatmak zorunda olduğunuz birçok şeyinizin olması zorunluluğudur. Rap'i her zaman kafamda, kişisel psikoterapist olarak tasfir etmişimdir. Yada şöyle de diyebiliriz; rap, kitlelerle içindekini  kendine has uslüp ile (öfkeni/kinini/derdini/özlemini/nefretini/aşkını) paylaşabileceğin en uygun araçlardan biridir. Her halukarda hiphop/rap'in bir dinleyiciye (bu müzik türüne gönül vermiş bir bireyin) veya bir mc'ye en kaydadeğer ve mühim katkısı, çok iyi bir dinleyici olmasını sağlamasıdır.
Bunun başlıca nedenlerinden birisi; rap'in doğası gereği sampler kullanması ve bu işlevin kah dinleyicide kah diğer mc'lerde merak uyandırmasıdır. Özellikle iyi sampler'lenmiş bir parça sizi onun orjinaline sürükler, aynen yeni parçanız için sampler bulmak adına arayışa girdiğiniz ve bu vesileyle bir çok yeni, belkide daha önce hiç bilmediğiniz/dinlemediğiniz yeni eserleri keşfetmenize yardımcı oluduğu gibi.

Kısaca özetlememiz gerekirse; dinlemek sadece müzikte değil fakat hayatın her alanında birşeyleri anlayıp kavramakta, hatta ve hatta benimsemek/özümsemek adına en önemli unsurdur. Hemen hemen herşey dinlemekle başlar, ne dinlediğimizi iyi bilmek/farkına varmak her alanda en samimi yardımcımız olacaktır. Buradan Hip-Hop'a/müziğe/şiire gönül vermiş tanıdığım ve tanımaya henüz fırsat bulamadığım tüm dostlarıma selam olsun.

Amma Velakin